Terugblik
Op 30 oktober vond een waterwebinar plaats over de aanpak van invasieve rivierkreeften. De Amerikaanse rivierkreeft houdt veel waterbeheerders bezig vanwege de schade die deze invasieve exoot veroorzaakt aan waterplanten, biodiversiteit, oevers en waterkeringen. Tegelijkertijd groeit de behoefte aan effectieve en betaalbare maatregelen om de negatieve effecten te beperken. Tijdens het webinar stond de vraag centraal: wat werkt wel, wat werkt niet en welke rol ligt er bij waterschappen en het Rijk?
Tijdens het webinar deelden verschillende experts recente ervaringen uit de praktijk. Deelnemers kregen inzicht in de resultaten van onderzoek naar maatregelen tegen rivierkreeften en gingen in op de bestuurlijke en maatschappelijke opgave die deze problematiek met zich meebrengt.
Inhoudelijke bijdragen uit het netwerk
- Martin Goosens van Hoogheemraadschap van Rijnland presenteerde de resultaten van onderzoek naar de effectiviteit van natuurvriendelijke oevers als maatregel tegen rivierkreeften. Uit onderzoek in Polderpark Cronesteyn in Leiden blijkt dat het herstel van natuurlijke oevers kan bijdragen aan een sterke afname van het aantal rivierkreeften en aan herstel van het watersysteem.
- Ad Valkenburg van Hoogheemraadschap van Delfland ging in op de toenemende overlast die rivierkreeften veroorzaken voor ecologie, waterkwaliteit en oevers. Ook lichtte hij toe waarom Delfland de rijksoverheid heeft verzocht meer verantwoordelijkheid te nemen voor de bestrijding van deze invasieve exoot en welke stappen het waterschap hiervoor heeft gezet.
Opname webinar (59 min.)
Samenvatting
Tijdens deze lunchlezing stond de groeiende problematiek van de invasieve rivierkreeft centraal. Twee experts van de waterschappen deelden hun ervaringen en aanpakken om de negatieve effecten van deze exoot op de waterkwaliteit en biodiversiteit te beperken.
Waarom zijn rivierkreeften een probleem?
De rivierkreeft heeft zich de afgelopen decennia sterk verspreid in Nederland en veroorzaakt op veel plaatsen schade aan oevers, waterplanten en het ecologisch evenwicht in sloten en watergangen. Door hun graafgedrag en hun eetpatroon hebben ze een grote invloed op de waterkwaliteit. Voor waterschappen vormt dit een extra uitdaging bij het behalen van de doelen voor schoon en gezond water.
Aanpak Delfland: actief wegvangen van rivierkreeften
Ad Valkenburg (Hoogheemraadschap van Delfland) ging in op de aanpak waarbij rivierkreeften actief worden weggevangen. Hij benadrukte dat het probleem inmiddels zo groot is dat ingrijpen noodzakelijk is. Het volledig verdwijnen van de rivierkreeft lijkt niet realistisch, maar door de aantallen lokaal sterk terug te dringen ontstaat ruimte voor herstel van waterplanten en andere gewenste natuurwaarden. Daarbij werd ook stilgestaan bij de praktische en juridische uitdagingen die deze aanpak met zich meebrengt, zoals regelgeving, vergunningen, capaciteit en financiering.
Aanpak Rijnland: ecosysteemherstel
Martin Goosens (Hoogheemraadschap van Rijnland) liet zien hoe ecosysteemherstel kan bijdragen aan het verminderen van de impact van rivierkreeften. Uit onderzoek blijkt dat natuurvriendelijke oevers en een natuurlijker ingericht watersysteem niet alleen de biodiversiteit versterken, maar ook minder aantrekkelijk zijn voor rivierkreeften. Door watergangen zo in te richten dat planten, dieren en natuurlijke processen meer ruimte krijgen, kan de balans in het ecosysteem geleidelijk herstellen.
Discussie en conclusies
In de aansluitende discussie werd duidelijk dat er geen eenvoudige oplossing bestaat. Zowel het actief wegvangen van rivierkreeften als het herstellen van ecosystemen heeft waarde, maar waarschijnlijk is een combinatie van maatregelen nodig. Ook werd benadrukt dat de opgave niet alleen bij waterschappen ligt. Gemeenten, terreinbeheerders, het Rijk, kennisinstellingen en andere betrokken partijen hebben allemaal een rol in het vinden van duurzame oplossingen.
De belangrijkste conclusie van de bijeenkomst was dat de invasieve rivierkreeft een serieuze bedreiging vormt voor de waterkwaliteit en biodiversiteit in Nederland. Tegelijkertijd laten de eerste resultaten van verschillende aanpakken zien dat verbetering mogelijk is. Door kennis te delen, samen te werken en te investeren in zowel bestrijding als ecosysteemherstel, kan stap voor stap gewerkt worden aan een gezonder watersysteem.
