WOW-prijs voor beste samenwerking 2019: de top 3

WOW-prijs voor beste samenwerking 2019: de top 3

Wie wint de publieksprijs en wie de juryprijs?

Op donderdag 19 september 2019 reiken we tijdens de landelijke WOW-dag de tweejaarlijkse WOW-prijs voor beste samenwerking uit. 

Het winnende team (of de winnende teams) mag het bedrag vrij besteden aan alles wat met het project te maken heeft. Denk aan een nieuw deelproject of teambuilding. Dit heeft de winnaar Amsterdam Rainproof van 2017 met het gewonnen bedrag gedaan.

37 inschrijvingen

Dit jaar hebben 37 projecten zich aangemeld voor de WOW-prijs, ieder met een flinke portie professionaliteit en enthousiasme. Uit deze 37 inschrijvingen zijn de volgende 3 projecten geselecteerd voor de laatste ronde.

Integraal ruimtelijk programma Durgerdam

Praktijkproef Amsterdam

Prins Hendrikzanddijk Texel

Breng hier jouw stem uit voor de publieksprijs

Stemmen kan tot en met de WOW-dag op 19 september

Top 3: Integraal Ruimtelijk Programma Durgerdam (IRP)

Durgerdam is een karakteristiek lintdorp aan het Markermeer met een rijke geschiedenis binnen de gemeente Amsterdam. Die historie vertaalt zich in verschillende monumenten in het dorp: de dijk, met z’n kenmerkende ‘kapen’ en ‘baaien’, is aangewezen als provinciaal monument, het dorp is een rijksbeschermd dorpsgezicht en het Vuurtoreneiland is onderdeel van de Stelling van Amsterdam (UNESCO Werelderfgoed).

Leestip! Monumentaal samenwerken aan een beeldbepalende dijk

In een groot deel van Durgerdam (‘oosteind’, ‘havenkom’) is de dijk afgekeurd met een hoge urgentie. Het westeinde is later ook afgekeurd en toegevoegd aan dit project. Om te komen tot integrale uitgangspunten voor de waterveiligheid en de inrichting van de openbare ruimte (en ondergrondse infrastructuur) in Durgerdam, hebben Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK), de gemeente Amsterdam, de provincie Noord-Holland en bewoners en andere belanghebbenden de handen ineengeslagen. Hun voornaamste doel: letterlijk sámen werken.

Van impasse naar participatietraject

De concrete aanleiding voor het initiatief was de impasse die eind 2016/begin 2017 ontstond over de voorliggende oplossingsrichting in aanloop naar het Ontwerp Projectplan Waterwet dijkversterking Markermeerdijken (ruim 33 km tussen Hoorn en Amsterdam). Na gesprekken met bewoners en anderen werd besloten om in een gezamenlijk traject van HHNK, Amsterdam, Provincie Noord-Holland én het dorp tot één plan te komen voor dijk en omgeving. De drie overheden zijn vervolgens een gezamenlijk participatietraject gestart, met een onafhankelijke participatieleider, waarbij HHNK formeel opdrachtgever was. Bewoners hebben meegedacht over de inrichting van dit proces.

Nauwe betrokkenheid van inwoners

De samenwerking was nieuw voor de betrokken partners en heeft daarmee een innovatief karakter. De primaire focus lag op participatie en een integrale aanpak. Opvallend zijn de intensiteit en de nauwe betrokkenheid van de inwoners. Er werd open gecommuniceerd, met korte lijnen. Samen werd gestreefd naar steeds een stap verder vooruit denken en werken. Ook de één-loket-gedachte was uniek: één contactpersoon en mailadres namens de drie overheden. Het concept leent zich derhalve uitstekend als basis voor toekomstige projecten, zoals dijktrajecten met een bredere opgave dan alleen waterveiligheid. Het project loopt hiermee vooruit op de Omgevingswet.

Met wisselende intensiteit is toegewerkt naar het voorlopige resultaat: het Integraal Ruimtelijk Programma (IRP) Durgerdam. Het is in februari 2019 door alle betrokken partners ondertekend: zowel overheden als bewoners. In het IRP is geformuleerd welke uitgangspunten, principes voor inrichting en gebruik en voorkeursrichtingen voor het dijkontwerp bij de verdere uitwerking van de plannen moeten worden meegenomen. Een ‘programma van eisen en wensen’ dus voor het vervolg. Tegelijkertijd kan het IRP ook als een ‘toets’ worden gebruikt, zodat de vraag beantwoord kan worden of de uitwerking op een bepaald punt klopt met wat in het IRP is neergelegd. Tot eind 2019 staat de concrete planuitwerking voor zowel waterveiligheid als openbare ruimte centraal. 

 

Ondertekening van het IRP

Samenwerkingspartners

  • Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK)
  • Gemeente Amsterdam
  • Provincie Noord-Holland
  • Dorpsraad Durgerdam
  • Centrale Dorpenraad Landelijk Noord
  • Alliantie Markermeerdijken (publiek-private samenwerking)

Website

www.hhnk.nl/durgerdam

Contact 

Hester Faber: h.faber@hhnk.nl

Top 3: Praktijkproef Amsterdam

Mobiliteit en autorijden veranderen in razendsnel tempo. In de nabije toekomst heeft elke nieuwe auto een digitaal adres en communiceert de auto met informatie- en verkeersmanagementsystemen boven en langs de weg. Automobilisten hebben vrijwel allemaal een smartphone met slimme apps voor informatie en navigatie. Het is een ontwikkeling met grenzeloze mogelijkheden.

Leestip! Slimme mobiliteit begint met gelijkwaardigheid

De Praktijkproef Amsterdam (PPA) richt zich sinds 2012 op het testen en integreren van deze Smart Mobility-toepassingen in de auto en op de weg. Zo leren we in de praktijk wat werkt en wat nog verder moet worden ontwikkeld. De proeven leveren nieuwe en verbeterde diensten op voor weggebruikers. Met als doel een betere doorstroming van het verkeer, veiliger verkeer en een schonere stad. Daarnaast leiden de proeven tot nieuwe markten voor het bedrijfsleven. 

Elke schakel moet functioneren

PPA is een samenwerking tussen de provincie Noord-Holland, gemeente Amsterdam, Vervoerregio Amsterdam, Rijkswaterstaat en de Nationale Databank Wegverkeersgegevens. Daarbij wordt intensief samengewerkt met (internationale) marktpartijen en kennisinstellingen. Als auto’s en verkeersmanagementinstrumenten met elkaar communiceren, heeft dat immers gevolgen voor de hele keten: van de systemen van wegbeheerders tot hard- en de software in de auto. Elke stap moet kloppen, elke schakel moet functioneren. Ook over de grens. 

Technisch is dit een flinke uitdaging, maar vooral organisatorisch een omvangrijk proces. Want hoe delen we publieke- en private data en wie beheert die? Hoe verbinden we onze verkeerscentrales en die weer met voertuigen? Kunnen we gezamenlijk verkeersmanagementbeslissingen nemen? Welke communicatietechnologieën moeten we gebruiken en wie is verantwoordelijk voor de digitale infrastructuur? Kortom, naast de technische realisatie zit de uitdaging echt in de manier van samenwerken. 

Veel van de door PPA geteste en ontwikkelde producten zijn beschikbaar voor andere wegbeheerders en worden ook al elders toegepast. Bijvoorbeeld de Common Operational Picture: een applicatie die bij grote evenementen een gezamenlijk gedeeld beeld geeft van de actuele verkeersinformatie. Maar ook een automatisch werkend systeem van slimme toeritdoseer-installaties en verkeerslichten om verkeer beter over het netwerk te spreiden. PPA werkt dan ook samen met andere wegbeheerders om de resultaten van de proeven breder uit te rollen en geleerde lessen te delen.

Publiek-privaat delen van data

Verder werkt PPA tussen 2018 en 2021 samen met de automobielindustrie, serviceproviders en ITS-bedrijven aan de pilots van twee Europese projecten. Concorda richt zich op het testen van communicatietechnologie en gebruikerstoepassingen die nodig zijn om autonoom rijden mogelijk te maken. Bij SOCRATES 2.0 gaat het erom weggebruikers van slimmere verkeersinformatie en navigatiediensten te voorzien. Het publiek-privaat delen van data speelt hierbij een essentiële rol. Na de evaluatie worden zowel de projecten als PPA in 2021 afgerond.

 

Praktijkproef Amsterdam

Samenwerkingspartners

  • Samenwerkingspartners
  • Gemeente Amsterdam
  • Provincie Noord-Holland
  • Vervoerregio Amsterdam
  • Rijkswaterstaat
  • NDW
  • Ministerie van IenW
  • tal van (inter)nationale overheden, kennisinstellingen en marktpartijen

Website

Contact

Hans Kramer: hans.kramer@rws.nl

Top 3: Prins Hendrikzanddijk Texel

De Prins Hendrikdijk op Texel voldeed niet langer aan de wettelijke veiligheidseisen. De drie kilometer lange dijk is nu op een unieke en natuurlijke manier met zand versterkt: vóór de huidige dijk is een gevarieerd zandig gebied met duinen en kwelders gerealiseerd, passend bij de Waddenzee. Dit idee is afkomstig van een groot aantal (belangen)organisaties op Texel. Het project dient meerdere doelen: een toekomstbestendige, veilige dijk met behoud van landbouwgrond én de versterking van de natuurwaarden in de Waddenzee. Dit alles met een breed draagvlak en minimale hinder en overlast.

Leestip! Zand erover: nieuwe natuur tegen alle verwachtingen in

Het project Prins Hendrikdijkzanddijk maakt onderdeel uit van het Hoogwaterbeschermingsprogramma en is een samenwerking met verschillende projectpartners (Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, Gemeente Texel, Provincie Noord Holland, Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en het Waddenfonds), de omgeving, de aannemer, een actieve adviesgroep en de toekomstige natuurbeheerder.

Adaptatiestrategie

Doordat de Waddenzee Natura 2000-gebied is, was buitenwaarts versterken van de Prins Hendrikdijk niet zomaar mogelijk. De samenwerkende partijen hebben hun nek hebben uitgestoken om dit project te kunnen realiseren. Zo was er onzekerheid over de juridische haalbaarheid, maar alle partijen deden vooraf toezeggingen over hun financiële bijdrage. Met diverse ecologische experts, het bevoegd gezag en juridische experts is met grote zorgvuldigheid de zogeheten 'adaptatiestrategie' ontwikkeld. Dit heeft geleid tot een juridisch stevige redeneerlijn. Het bevoegd gezag heeft risico genomen door de vergunningenprocedure in te gaan. De samenwerking, vasthoudendheid en het vertrouwen van de projectpartners resulteerden in de zomer van 2017 in een onherroepelijk plan, zonder bezwaar- en beroepsprocedures.

Nog niet eerder werd een vergunning Wet Natuurbescherming voor een ontwikkeling zoals deze in Natura 2000-gebied Waddenzee verleend. De samenwerking heeft vertrouwen gecreëerd en een gezamenlijke rugzak aan ervaringen en lessons learned opgeleverd. Daarnaast is de toepassing van een 4D-monitoringsportaal uniek. Dit is samen met de omgeving specifiek voor dit project ontworpen. De real-time data die het visualiseert, geeft een up-to-date transparant inzicht aan zowel de projectmedewerkers als de omwonenden. Dit schept vertrouwen, wat bijdraagt aan een voorspoedige uitvoering.

Lessons learned

De Prins Hendrikzanddijk kan dienen als voorbeeld van een andere benadering van natuurherstel in de Waddenzee en als voorloper van klimaatbestendige versterking en building with nature. De ervaringen in het samenwerkingsproces en financiering zijn breed toepasbaar. De adaptatiestrategie kan als voorbeeld dienen voor toekomstige natuur(herstel)projecten in de Waddenzee of andere Natura 2000-gebieden. Ook op diverse inhoudelijke onderwerpen is veel kennis en toepasbaarheid te delen. Daarnaast levert de monitoring van het binnendijkse grond- en oppervlakte watersysteem en de bodem- en gewaskwaliteit waardevolle inzichten op voor verziltingsgevoelige gebieden.

Het project wordt september 2019 opgeleverd, maar de samenwerking gaat door. Na oplevering wordt het gebied overgedragen aan de toekomstige natuurbeheerder, die samen met de aannemer de komende jaren verantwoordelijk is voor beheer, onderhoud en monitoring. Ook de projectpartners zijn nauw betrokken om de ontwikkelingen van het gebied op de voet te volgen. 

 

Fietspad zanddijkversterking Texel

Samenwerkingspartners

  • Gemeente Texel
  • Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat
  • Provincie Noord-Holland
  • Waddenfonds
  • Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier
  • Hoogwaterbeschermingsprogramma
  • Aannemer Jan de Nul
  • Omgeving (agrariërs, campingeigenaren, bewoners en toeristen)
  • De toekomstige natuurbeheerder

Website

https://www.hhnk.nl/prinshendrikzanddijk

Contact

Anita Wilig-Kos: a.willig-kos@hhnk.nl

Breng hier jouw stem uit voor de publieksprijs

Stemmen kan tot en met de WOW-dag op 19 september