Test header

Webinar Omgevingswijzer terugkijken

In dit webinar is de Omgevingswijzer toegelicht. De Omgevingswijzer helpt om op een systematische wijze de duurzaamheid van opgaves en projecten in een gebied inzichtelijk te maken. Het faciliteert een gestructureerde discussie en helpt een gezamenlijk probleemperspectief in een gebied te ontwikkelen. Zowel de sociale, ecologische als economische duurzaamheid (people, planet en profit) komt aan bod. 

Na een korte introductie van het instrument, wordt stilgestaan bij de verschillende manieren waarop het instrument kan worden ingezet. Hierbij wordt gekeken naar de samenhang met het Ambitieweb en de Aanpak Duurzaam GWW. Omdat bij de Omgevingswijzer het gesprek centraal staat, is een goede voorbereiding van dat gesprek essentieel. Hiervoor worden tips bij de voorbereiding gegeven.

Spreker

Henriette Stoop

Henriëtte Stoop werkt binnen het cluster MIRT en m.e.r. van de afdeling Ruimte, Economie en MIRT (WVL), dat het kenniscentrum vormt voor verkenning en planuitwerking binnen Rijkswaterstaat. Daar houdt ze zich bezig met de toepassing van de Omgevingswijzer en de advisering over MIRT. 

Vragen en antwoorden webinar

Zijn de 12 thema’s stabiel, verandert het aantal of de inhoud in de toekomst?

Niet helemaal, op dit moment zijn wij bezig om de Omgevingswijzer tegen het licht te houden. Het aantal thema's (12) blijft stabiel, om zo het evenwicht tussen de thema’s (People,Planet,Profit) te behouden. We zijn het thema profit opnieuw tegen het licht aan het houden, om bijvoorbeeld circulaire economie meer handen en voeten kunnen geven in een nieuwe Omgevingswijzer. Er zullen dus geen grote wijzigingen plaatsvinden, maar voornamelijk een focus terminologie en aanscherping. De aansluiting bij de terminologie van het Ambitieweb staat ook op de agenda.

Hoe kan ik de Omgevingswijzer concreet toepassen als Omgevingsmanager?

De kracht van de Omgevingswijzer is het gesprek tussen deelnemers. Je merkt dat er begrip ontstaat tussen de verschillende belangen en dilemma’s die de deelnemers op tafel leggen. Ik heb mijn eigen belang, maar ik zie en begrijp nu ook de belangen van anderen. Door de Omgevingswijzer vroeg in een project in te zetten en juist met alle partijen het gesprek aan te gaan ontstaat er begrip voor de afwegingen en kun je mensen/partijen hierin meenemen. Het vervangt niet alle 1 op 1 klantgesprekken, maar het kan een handvat zijn voor gezamenlijke sessies.

Onder welk thema valt cultuurhistorische waarde?

Cultuurhistorische waarde valt onder ruimtelijke kwaliteit. Hier wordt zowel gekeken naar gebruikerswaarde, toekomstwaarde en belevingswaarde. Maar hierin zijn ook specifieke vragen in opgenomen voor cultuurhistorische waarde zodat deze ook aan de orde komt in een project.


Waar kan ik een goede facilitator vinden voor een sessie, en biedt Rijkswaterstaat ook ondersteuning?

Een goede vraag. Er zijn natuurlijk diverse marktpartijen die Omgevingswijzersessie. Zij kunnen je goed helpen. Ook binnen Rijkswaterstaat is er een netwerk met facilitatoren. Wanneer je op Intranet kijkt vindt je per regio je eerste contactpersoon die je verder kan helpen. Ook andere collega beheerders die samenwerken met Rijkswaterstaat in projecten kunnen contact opnemen met deze regio coördinatoren om te zoeken naar een goede facilitator.

Op welke wijze worden financiële consequenties meegenomen?

Binnen het cluster van de 4 thema’s van profit zit naast bereikbaarheid, vestigingsklimaat voor bewoners en voor bedrijven zit hier ook het thema inversteren in. Verschilende vragen gaan hierin enerzijds over het investeringsbudget, maar anderzijds ook over life-cycle costing. Het moet natuurlijk ook te onderhouden zijn. Binnen het kopje investeringen is dus de ruimte voor de financiële consequenties van een project.

In hoeverre is het Omgevingswijzerteam onderdeel van het project?

Het team van de Omgevingswijzer waar ik onderdeel van ben is gericht op implementatie. Wij helpen de omgevingsmanager, technisch manager en projectmanager en de rest van hun projectteam om een Omgevingswijzer sessie op te zetten en verder te implementeren binnen hun project. In zoverre dat het wel juist de bedoeling is dat de uitkomsten van de Omgevingswijzer een integraal onderdeel van het project zijn. Moet een onderdeel zijn van de alternatieven en worden afgestemd met de planning van het project.

De Omgevingswijzer wordt ook regelmatig genoemd als bedoeld om kansen op te halen/inzichtelijke te maken voor duurzaamheid. Hoe zie jij dit?

Zoals ik in de presentatie aangaf is de omgevingswijzer één van de instrumenten die de aanpak Duurzaam GWW ondersteunen. De grootste kracht van de omgevingswijzer zit in de eerste twee stappen van de aanpak, het analyseren van de vraag en de ambitie van de betrokken partijen, en het onderzoeken/ophalen van de kansen die er liggen.
De Omgevingswijzer is oorspronkelijk in opdracht van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat ontwikkeld om duurzame gebiedsontwikkeling handen en voeten te geven, zelfs op het moment dat er nog geen sprake is van een concreet project. Door het gesprek aan te gaan over de twaalf thema’s en het gebied centraal te stellen, is de aanname dat de belangen van people-planet-profit evenwichtiger worden meegenomen, en dat dit ten goede komt aan duurzaamheid.

Ik snap niet waarom de thema's van OW en AW niet identiek zijn? het klinkt niet logisch. eerst wil ik kijken welke aspecten ik belangrijk vind om er vervolgens een ambitie aan te koppelen?

De Omgevingswijzer en het Ambitieweb hebben een andere oorsprong. Daarom waren er verschillen in het aantal thema’s en de inhoud van de thema’s. Er wordt nu aan gewerkt om dit gelijk te trekken, maar dat is nog niet volledig afgerond.

Wordt de relativiteit (dus mate van positief of negatief effect) door de groep bepaald bij de omgevingswijzer?

Bij de vragenlijst op internet wordt per vraag een onderwerp ingekleurd. Het thema Water bestaat bijvoorbeeld uit 5 vragen. Per vraag wordt 1/5de van het onderwerp ingekleurd. Als alle vragen positief zijn beantwoord, is het hele thema groen gekleurd. Er zit geen weging tussen de verschillende vragen.

Hoe kan ik zelf een goede facilitator worden? Wordt hier ondersteuning voor geboden?

Binnen Rijkswaterstaat worden trainingen gegeven te leren faciliteren. Deze training staat ook open voor niet RWS-ers. Ook worden er door de advies- en ingenieursbureaus die zijn aangesloten bij de Green Deal Duurzaam GWW verschillende trainingen gegeven.