Test header

Terugblik zomerschool Samenwerken aan A2 Maastricht

Zomerschool 'Samenwerken aan de A2 Maastricht'

Een verslag; een persoonlijke impressie (door Wiel Schriever en Frans Merkx)

Donderdag 16 augustus 2012 organiseerde WOW, samen met het team Omgevings­management van Rijkswaterstaat DVS/WD, een bezoek aan 'Samenwerken aan de A2 Maastricht'.  Een interessant project, want "de A2 in Maastricht is de enige snelweg die nog is over te steken met een kinderwagen!"

Zomerschool A2 weg

Er waren presentaties over de planfase en omgevingsmanagement door Jeroen Maas van het projectbureau A2 (Rijkswaterstaat), Jos Geurts van de gemeente Maastricht en Bart Grote, omgevingsmanager Avenue2.  Aansluitend volgde er een discussieronde en bezichtiging van het bouwterrein.

Het plan: de Groene Loper

In de periode 2000-2009 hebben Rijkswaterstaat, de gemeente Maastricht, de gemeente Meerssen en de provincie Limburg samen met de markt de plannen voor de A2 Maastricht, tot aan de gunningsfase, voltooid. Opmerkelijk, want vanwege de lage score in de landelijke fileproblematiek was er geen echt issue voor een tunnel. Door handig in te spelen op de bestuurlijke situatie lukte het toch om dit project van de grond te tillen. Een zeer belangrijk punt voor de goede samenwerking was dat het plan (veel) breder werd getrokken dan 'alleen maar' een tunnel. In feite wordt er in Maastricht-Oost een heel nieuw gebied ontwikkeld, wat door de project­directeur ooit werd geformuleerd als "dit is feitelijk een project voor gebieds­ontwikkeling, waarbij het bouwrijp maken van de grond wat duurder is geworden."

De aanbesteding werd uiteindelijk gegund aan het plan 'de Groene Loper', ontworpen door Avenue2. Enkele kenmerkende onderdelen van dit plan zijn:

  • Een gestapelde tunnel met 2x2 tunnelbuizen van 2,3 kilometer. De onderste twee buizen voor doorgaand verkeer, de bovenste twee voor lokaal verkeer.  
  • Bovengronds wordt een woonerf ontwikkeld, met circa 1.100 nieuwe woningen en 30.000 m2 commercieel vastgoed. De barrière van de huidige A2 verdwijnt en de wijken worden opnieuw verbonden;
  • Een groen, recreatief lint voor fietsers en voetgangers, dat van de Landgoederenzone naar het knooppunt Europaplein slingert;
  • twee markante stadsentrees;
  • de bouw is gestart in 2011, de tunnel gaat in 2016 open, in 2026 eindigt het hele project als de vastgoedplannen afgerond zijn.

 zomerschool A2 groep

Samenwerking en communicatie/participatie

De A2 Maastricht staat in de planfase bekend als een succesvol project, mede dankzij effectieve samenwerking. Aan opdrachtgeverskant is er één gemengde projectorganisatie, waarin zowel medewerkers van Rijkswaterstaat, als gemeente- en provincieambtenaren zitten. Naast de gebruikelijke vijf IPM-rollen is er een 'manager gebiedsontwikkeling', en deze zes rollen worden in de opdrachtnemersorganisatie exact gespiegeld. De bestuurders worden op regelmatige basis goed op de hoogte gehouden.

Ook wordt er goed gezorgd voor heldere communicatie/participatie: er is een uitgebreide website, veel informatie in de kranten (vaste pagina's!), een buurtenplatform met regelmatig overleg met omliggende buurten, een info-telefoonlijn, een onafhankelijke klachteninstantie en in 2012 deelname aan de carnavalsoptocht.

 Zomerschool a2

Deze aspecten van omgevingsmanagement kwamen in de discussieronde nog wat verder aan de orde.

Discussieronde aan de hand van stellingen, met enkele reacties

1) "geef de omgeving zelf de ruimte en een (klein) budget (voor oplossingen)!"

Diverse voorbeelden uit de praktijk van Rijkswaterstaat zijn met elkaar gedeeld: een tegoedbon voor de supermarkt, een 'weekendje weg', een bos bloemen, een wijkbarbecue, …. Maar wat, als die tegoedbon aan sigaretten opgaat? Is dat erg?

2) "Doe klusjes in de buurt - bijvoorbeeld het wassen van ramen bij bewoners."

In dit onderwerp werd ook wel onderscheid gemaakt tussen 'gewoon, de veroorzaakte rommel opruimen' en 'goodwill kweken'.

  • "Niet vanuit Rijkswaterstaat (rechtmatigheid) - wel vanuit de aannemer"
  • "Voorkom een open einde (met grote kans op meer klachten)"
  • "Werk sámen met de partij die de hinder ervaart, en deel de kosten."
  • "Wie krijgt wel/geen ramenwasser? Misschien een strippenkaart, met een wisselend aantal bewassingen?"

3) "Nadeel compensatie en planschade zijn te voorkomen - door actief omgevingsmanagement"

-"ja, wel al in planstudie starten"
-"Nee, schade en nadeel is nooit volledig te voorkomen"
-"ja, door bijvoorbeeld verkeersregelaars beschikbaar te stellen (voor winkels)"
-"jazeker, het is vooral maatwerk"

Overheersend beeld was, uiteraard, dat omgevings­management maatwerk is. We moeten geen Sinterklaas worden, waardoor een aanzuigende werking ontstaat. Anderzijds moeten we wel reëel en fatsoenlijk onze rol als 'buurman' spelen.

Het is zinnig om te leren van elkaars projecten (van successen en fouten) en Jeroen Maas gaf aan dat men uit het hele land komt kijken/luisteren. Ook is er vanuit hen grote bereidheid om kennis en ervaringen te delen.

De afsluitende bezichtiging van het bouwterrein gaf een beeld van de schaal van het project, de technische werkzaamheden en ook hoe nabij het werk (of de omgeleide weg) aan de woningen grenst.

En over vier jaar, in 2016, kunnen we met z'n allen deze spectaculaire tunnel in!

a 2 overzichtfoto

Kijk hier voor meer foto's en een impressie van het hele project.

Bijeenkomst