Terugblik Netwerkevent Infra-Innovatie Netwerk

Het netwerkevent Infra-Innovatie Netwerk wil belemmeringen wegnemen en het daadwerkelijk toepassen van innovaties in de grond-, weg-, watersector bevorderen. Het netwerk brengt vraag en aanbod van innovaties bij elkaar. Dit keer was het thema: circulariteit in de Infra. Tijdens dit Netwerkevent waren, naast de uitgebreide mogelijkheid tot netwerken, verschillende themasessies en innovatiecafés met betrekking tot infra innovaties te bezoeken. 

Stelling: 'Ben je niet duurzaam? Dan haal je geen werk meer binnen'.

De eerste spreker van de dag was Raoul Beckers van de gemeente ‘s-Hertogenbosch. Raoul is programmamanager duurzaamheid en had een paar duidelijke stellingen over de noodzaak om duurzaam te handelen. In zijn presentatie zette hij het beleid in de vorm van vier ambities, uiteen. De ambities waren de volgende: Aandacht voor Groen, CO2 neutraliteit, Waardebehoud van materialen en Duurzame mobiliteit. Vervolgens sprak Raoul de zaal aan wat dit betekent voor de markt: “We gaan iets veroorzaken”. Dit werd aangevuld met een  duidelijke stelling dat partijen die niet “duurzaam” zijn, geen werk meer binnen zullen halen. De toon voor de dag was gezet! Raoul sloot zijn toespraak met een aanzet: “Aan de slag”.

Duurzaamheid is omdenken: denk eerder aan 'volhoudbaarheid'

Raoul werd opgevolgd door een toespraak van Maurice Beijk (Rentmeester2050, Reinten Infra). Maurice gaf op gepassioneerde wijze en in hoog tempo zijn visie op duurzaam handelen. Hij ziet veel kansen om duurzaam te worden. Trouwens, niet duurzaam (want daar zit het woord “duur” in; scoort slecht bij Nederlanders), maar volhoudbaarheid. Maurice overtuigde de zaal dat duurzaamheid over Omdenken gaat. “Stop met wat je altijd deed, want dan krijg je wat je kreeg”. Duurzaamheid is omdenken, maar ook met boerenverstand. Maurice wees op de simpele maar doordachte voorbeelden uit de natuur, zoals de termietenheuvel: een flat voor beestjes die een constante temperatuur konden bewerkstelligen in extreme omstandigheden. “De natuur heeft de oplossing”. Verder wees Maurice erop dat de trend was ingezet en niet meer te stoppen is. Duurzaamheid moet nu in de bewustwording gaan zitten, want technisch kan alles al.

Er is maar één aarde, maar we moeten met de huidige stand van zaken nog twee bij hebben

Met voorbeelden van eigen en andere projecten liet Maurice zien wat er al gebeurt op het gebied van Duurzaamheid in de bouw. Niet alleen de kansen werden aangewezen, ook de noodzaak werd belicht tijdens de presentatie: Er is maar één aarde, maar we moeten met de huidige stand van zaken nog twee bij hebben! Om dat op te lossen zal de sector zoals ook Infra, moeten gaan omdenken of voordenken, bewust worden en verstand gebruiken. Na de presentatie werd de vraag gesteld waar “wij” moeten beginnen. Het antwoord was simpel: Groen is Doen, doe niet wat je altijd deed maar probeer om te denken!

Implementeren van innovaties in het (prestatie)contract

Monique van Helvert vertelde vanuit de “Hangop” ruimte (een huiskamer sfeertje) over de implementatie van innovaties in het werk van Rijkswaterstaat. Na een korte introductie vertelde Monique dat Rijkswaterstaat zich richt op duurzaamheid en innovaties, ook al was het onderwerp innovaties nog wel een zoektocht. Vooral het implementeren van innovaties in het contract. Monique vertelde hier over het prestatiecontract dat Rijkswaterstaat hanteert. In het prestatiecontract wat zij als voorbeeld gaf, werkte Rijkwaterstaat samen met een kennisinstituut en een aannemer, waarbij het kennisinstituut de link kon maken tussen de opdrachtgever en de innovatie van de opdrachtnemer. Ze wees aan dat pilots vaak mooie innovaties bevatten, maar het nog niet past in het gehele systeem. Rijkswaterstaat probeert nu door het Technology Readiness Level innovaties te ontwikkelen van idee tot in de praktijk bewezen innovatie. In het systeem komt naar voren dat vooral het valideren en verifiëren moeilijk is. Rijkswaterstaat wijst erop dat zij als organisatie niet de kennis hebben om alles te testen in laboratoria. Hiervoor is een partij nodig die de innovatie van de aannemer nagaat.

Innovaties moeten worden beoordeeld op het probleem dat het moet oplossen

Vanuit de zaal werd daarop de vraag gesteld wat de meerwaarde was voor de aannemer wanneer deze zijn “dure” kennis aan een onderzoeksbedrijf moest vrijgeven. Na een discussie tussen meerdere aanwezigen werd er een consensus gevonden in het feit dat er meer gedeeld moest worden tussen zowel de opdrachtgevers als -nemers. Verder werd er aandacht gegeven aan hoe innovaties sneller op de markt kunnen komen. Dit is nog een vraagstuk. Monique sluit haar toespraak af dat innovaties moeten worden beoordeeld op het probleem dat het moet oplossen. De grootste slag in het innovatievraagstuk was te slaan in het verhogen van het Social Readiness Level, want de technologie is er wel.

Aanbesteden op basis van ambities: hoe werkt dat?

In het bovenzaaltje was er een toespraak van Eef Neienhuisen en Frank van den Hoogen van de gemeente Nijmegen in samenwerking met aannemer Van Gelder. Dit project was erg interessant omdat het project op basis van ambities werd uitgevraagd. Het project was gebaseerd op een methode die was afgeleid van de Duurzaam GWW aanpak uit de Green Deal. Het doel vooraf aan het project was om zoveel mogelijk kennis uit te wisselen.

Aanbesteden op basis van ambities betekende dat de aannemer werd geselecteerd op basis van een verhaal waarin het proces werd uitgelegd om de ambities te behalen. Verder werd het project uitgevoerd met een licht bewerkte versie van Bouwteam. Alle partijen werden betrokken bij het ontwerp, en er werd gezocht naar zoveel mogelijk kansen. Dit werd door niets gelimiteerd (behalve een budgetplafond) omdat er alleen ambities waren uitgevraagd! Van Gelder vertelde dat ze het eerst een vaag en zweverig projectvoorstel vonden, maar dat ze de kans niet wilde laten liggen. Vervolgens hebben beide partijen uitgelegd hoe het proces van het project in elkaar zat. Het zwaartepunt was het proces zelf, daar was zo gezegd het meest in te winnen. Het uitvragen op basis van ambities en het vormen van een bouwteam resulteerde in een enorme waslijst aan mogelijkheden. Mogelijkheden die in een regulier onderhoudsproject nooit gezien waren. De sfeer was enthousiasmerend en er kwamen maar weinig “ja, maar-vragen” uit de zaal. De heren sloten hun verhaal af door het resultaat van het project te laten zien: 49% reductie van CO2 en 52% reductie van MKI vergeleken met het referentieontwerp uit 1990. Een geweldig resultaat. Nu was het zaak voor gemeente Nijmegen om van dit leerproject een standaard werkwijze te maken en in de organisatie te krijgen. 

Wrap-up congres CirculairDoen

In de ochtend vond het congres CirculairDoen plaats. Sprekers uit alle geledingen van de keten verzorgden diverse presentaties over het thema ‘Circulariteit, Aanbesteden en duurzaamheid’. Veel bezoekers met verschillende achtergronden, tal van inspirerende sprekers, aansprekende kennissessies, verrassende inzichten, en een passende locatie waren de ingrediënten voor een geslaagd congres. Op de site van BouwCirculair vind je de presentaties terug. 

Deze dag is geïnitieerd door het Infra-Innovatie Netwerk, Platform WOW, de gemeente ’s-Hertogenbosch, BouwCirculair en Duurzaam GWW.