Test header

Nieuwsbrief december: Zorgen voor waterkeringen

08 december 2015

Deze column is geschreven als voorwoord voor de WOW-nieuwsbrief Water van december 2015.

Als je op de temperaturen moet afgaan, lijkt de winter nog niet echt begonnen. Maar wie op de wind let, kan er niet omheen dat het stormseizoen in volle gang is. Ook de afgelopen week was het weer eens raak en loeide de wind rondom ons huis. Het stormde zelfs zo hard dat een aantal dakpannen van mijn dak waren gewaaid. Zelf had ik het helemaal niet in de gaten, maar mijn buren waren alert en stopten een briefje in de bus om ons op de verdwenen dakpannen te wijzen. De schade bleef gelukkig beperkt: de regen was weliswaar binnengedrongen, maar het grootste deel van de zolder was gespaard gebleven.

Had ik de waterschade kunnen voorkomen?

De reparatie was snel gebeurd: we hadden gelukkig nog een stapeltje reservepannen liggen en er kwam al gauw een windstil moment zodat we op het dak konden klimmen om de losse pannen te vervangen. Eind goed, al goed. Ons dak kan er de rest van de winter weer tegen! Maar het zette me wel aan het denken: had ik niet beter in de zomer al een inspectie van het dak kunnen doen? Dan had ik zelf kunnen zien welke dakpannen aan vervanging toe waren en had ik deze alvast kunnen vervangen, zodat ik de waterschade op zolder had kunnen voorkomen.

Verantwoordelijkheid als beheerder

Nu ben ik als bewoner van mijn huis zelf verantwoordelijk voor het onderhoud en heb ik er ook alleen zelf last van als ik dat laat versloffen. Maar in mijn verantwoordelijkheid van directeur bij Rijkswaterstaat Zee en Delta ligt dat wel anders. In ons areaal liggen veel waterkeringen – als ik daar niet goed voor zou zorgen zou ik het leven van vele Zeeuwen in gevaar brengen. Op diezelfde avond dat ik met emmertjes in de weer was om de waterschade op onze zolder te beperken, zaten mijn collega’s klaar om als dat nodig was de Oosterscheldekering te sluiten. Ik heb me gelukkig geen moment zorgen gemaakt of de kering wel dicht zou gaan als er op de knop werd gedrukt. Als beheerder van deze kering wist ik dat het onderhoud goed was uitgevoerd en dat we vaak genoeg getest hadden of alles werkte. Maar hoe weten anderen nu dat de kering goed beheerd wordt?

Zorgplicht Waterkeringen

Het is precies daarvoor dat onlangs de Zorgplicht Waterkeringen in het leven is geroepen. Deze zorgplicht houdt in dat de beheerder de wettelijke taak heeft om de primaire kering in stand te houden, aan de veiligheidseisen te laten voldoen en voor het noodzakelijke preventieve beheer en onderhoud te zorgen. Beheerders moeten o.a. via inspecties beoordelen of de fysieke toestand van de kering nog in overeenstemming is met de ontwerpuitgangspunten. Door bijvoorbeeld technische veroudering of (storm)schade kan het zijn dat de kering niet meer voldoet en dan dient de beheerder de nodige maatregelen te treffen. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) zal vanaf 2017 hierop toezicht houden.

Continu inzicht geven in de toestand van de keringen

Hoewel het natuurlijk logisch is dat een beheerder zijn kering goed moet beheren, is de implementatie van de Zorgplicht nog niet zo eenvoudig. Want het is niet voldoende dat de beheerders goed beheren: ze moeten dit ook daadwerkelijk aantonen door continu inzicht te geven in de toestand van de keringen. Dat betekent nogal wat voor de inspecties, de contracten met de aannemers, het vastleggen en het beheren van de gegevens etc.  Dit maakt van de implementatie een pittig , maar ook een heel leuk traject. Voldoen aan de Zorgplicht is namelijk een gezamenlijke verantwoordelijkheid van alle betrokken beheerders, waaraan zij ook allemaal een bijdrage moeten leveren. De Zorgplicht dwingt tot samenwerking en het verleidt tot een kijkje bij elkaar in de keuken.

Rustig kunnen slapen

En dat is precies de reden waarom de implementatie van de Zorgplicht ook een belangrijk thema is op de jaarkalender van Water Ontmoet  Water. Alle beheerders van primaire en regionale keringen krijgen ermee te maken, en door goed samen te werken kunnen we ervoor zorgen dat de inwoners van Nederland weten dat ze tijdens storm en hoog water rustig kunnen slapen.

Ellen Visser
Bestuurslid Water Ontmoet Water, directeur Netwerkontwikkeling Rijkswaterstaat Zee en Delta

Ellen Visser